Münir Özkul

Münir Özkul 15 avqust 1925-ci ildə İstanbulun Bakırköy rayonunda dünyaya gəlib. Türk kino və teatrının duayeni, canlandırdığı babacan və mehriban obrazlarla milyonların qəlbində "Mahmut Hoca" və "Yaşar Usta" kimi taxt qurmuş, Cümhuriyyət dövrü sənətinin ən önəmli və ən sevilən aktyorlarından biridir. Sənət həyatına hələ lisey şagirdi olarkən, 1940-cı ildə Bakırköy Xalq Evində teatrla başlayıb. İstanbul Universitetinin İqtisadiyyat fakültəsi və İncəsənət tarixi bölməsindəki təhsilini yarımçıq qoyaraq, bütün həyatını həsr etdiyi peşəkar aktyorluğa yönəlib. "Ses Tiyatrosu"nda səhnələnən tamaşalarla başlayan peşəkar karyerası Muhsin Ertuğrulun rəhbərliyindəki "Küçük Sahne"də davam edib. Bu dövrdə "Siçanlar və insanlar", "Yaz subayı" kimi önəmli tamaşalarda rol alaraq istedadını sübut edib. Daha sonra "Arena", "Kent Oyuncuları" və özünün qurduğu "Bulvar Tiyatrosu" kimi kollektivlərdə səhnəyə çıxaraq türk teatrının inkişafına böyük töhfələr verib. Xüsusilə "Sersem Kocanın Kurnaz Karısı" tamaşasında canlandırdığı Tomas Fasulyeciyan rolu karyerasının ən unudulmaz səhnə ifalarından biri hesab edilir. Kinoya 1950-ci illərdə qədəm qoyan Özkul karyerası boyu 200-dən çox filmdə rol alıb. İlk illərində daha çox köməkçi rollarda və mənfi obrazları canlandırsa da, onu bütün Türkiyənin sevimlisi edən rollar 1970-ci illərdə Ertem Eğilmezin rejissoru olduğu filmlərlə gəlib. Bu dövr onun kino karyerasının qızıl çağı olub. Münir Özkulu ölümsüzləşdirən və nəsillər boyu tanınmasını təmin edən ən ikonik rolu, şübhəsiz ki, Rıfat Ilgazın əsəri əsasında çəkilən "Hababam Sınıfı" silsiləsindəki Özəl Çamlıca Liseyinin şirin-sərt direktor müavini "Kel Mahmut" obrazıdır. İntizamlı, lakin bir o qədər də şəfqətli və vətənpərvər duruşu ilə Mahmut Hoca türk kinosunun ən unudulmaz və ən idealist müəllim fiquruna çevrilib. Eyni dövrdə kinodakı daimi tərəf-müqabili Adile Naşit ilə birlikdə rol aldığı ailə filmləri ilə də tamaşaçıların qəlbini fəth edib. "Mavi Boncuk", "Bizim Aile", "Gülen Gözler", "Neşeli Günler" və "Gırgıriye" kimi filmlərdə canlandırdığı turşucu Yaşar Usta kimi babacan, fədakar və xeyirxah ailə başçısı obrazları onu Türkiyənin "atası" etdi. Bu filmlər günümüzdə belə türk xalqının dəfələrlə izlədiyi və hər dəfə eyni istiliyi hiss etdiyi klassik əsərlər sırasına daxil olub. Sənət həyatı boyunca İsmail Dümbüllünün "qovuğunu" (ənənəvi simvol) təhvil alaraq ənənəvi türk teatrının bir təmsilçisi olmaq şərəfinə nail olub. 1998-ci ildə "Dövlət sənətkarı" adına layiq görülüb. Həyatının son illərini KOAH və demensiya kimi ciddi sağlamlıq problemləri ilə mübarizə apararaq keçirən ustad sənətkar 5 yanvar 2018-ci ildə, 92 yaşında İstanbuldakı evində dünyasını dəyişib. Münir Özkul geridə qoyduğu saysız-hesabsız filmlər, canlandırdığı unudulmaz obrazlar və türk xalqının qəlbindəki bənzərsiz yeri ilə sonsuza qədər yaşayacaq bir sənət əfsanəsidir.