James Gandolfini

James Joseph Gandolfini Jr., 18 sentyabr 1961-ci ildə Westwood, New Jersey-də dünyaya gəlib. İtalyan əsilli, işçi sinfinə mənsub bir ailənin övladı olaraq böyüyən Gandolfini, Rutgers Universitetinin Kommunikasiya fakültəsini bitirdikdən sonra New York gecə həyatında barmen və klub meneceri kimi çalışıb. 20 yaşlarının ortalarında bir dostunun tövsiyəsi ilə aktyorluq dərsləri almağa başlayıb və karyerasına teatr səhnələrində qədəm qoyub. Kinoda peşəkar mənada ilk önəmli uğurunu 1992-ci ildə Broadway-də Alec Baldwin və Jessica Lange ilə birlikdə rol aldığı "İhtiras Tramvayı" (A Streetcar Named Desire) tamaşası və ardınca Sidney Lumet-in "Yabancı" (A Stranger Among Us) (1992) filmi ilə qazanıb. Lakin Hollywood-da istedadlı bir "xarakter aktyoru" kimi özünü sübut etdiyi yapım, Tony Scott-ın rejissoru olduğu və Quentin Tarantino-nun ssenarisini yazdığı "Çılgın Romantik" (True Romance) (1993) filmi olub. Bu filmdə canlandırdığı amansız muzdlu qatil Virgil rolu, qısa ekran müddətinə baxmayaraq yaddaşlara həkk olunub. 1990-cı illər boyu "Tut Şu Bücürü" (Get Shorty) (1995), "Denizde İsyan" (Crimson Tide) (1995) və "Tuzak" (The Juror) (1996) kimi filmlərdə adətən sərt xasiyyətli, fiziki cəhətdən əzəmətli ikinci dərəcəli rolları uğurla canlandırıb. James Gandolfini-ni qlobal bir fenomena çevirən, televiziya tarixinin qızıl dövrünü başladan və onu bir əfsanəyə çevirən rol; 1999-cu ildə başlayan HBO istehsalı "The Sopranos" serialındakı Tony Soprano obrazı olub. Bir mafiya başçısının həm cinayət dünyasındakı amansızlığını, həm də bir ailə başçısı kimi yaşadığı psixoloji sarsıntıları, panik ataklarını və terapevt seanslarını bənzərsiz bir dərinliklə əks etdirdiyi bu performans, onu yaşayan ən böyük aktyorlardan biri səviyyəsinə yüksəldib. Altı mövsüm davam edən serial boyu nümayiş etdirdiyi oyunçuluqla üç Emmy Mükafatı, bir Qızıl Qlobus və saysız-hesabsız mükafat qazanıb. "The Sopranos"dan sonrakı karyerasında tipik qanqster rollarından uzaqlaşaraq çoxşaxəliliyini sübut edən layihələrə yönəlib. Siyasi satira olan "Kısır Döngü" (In the Loop) (2009), müstəqil dram "Welcome to the Rileys" (2010) və Kathryn Bigelow-un "Zero Dark Thirty" (2012) filmlərindəki çıxışları ilə bəyənilər toplayıb. Həmçinin prodüserlik fəaliyyəti ilə də HBO üçün "Alive Day Memories: Home from Iraq" kimi müharibə veteranlarından bəhs edən önəmli sənədli filmlərə imza atıb. Ölümündən sonra nümayiş olunan romantik komediya "Başka Söze Gerek Yok" (Enough Said) (2013) və cinayət dramı "Kirli Para" (The Drop) (2014), onun nə qədər geniş bir aktyorluq diapazonuna və həssas bir ruha sahib olduğunu son dəfə sübut edən yapımlar olub. Aktyor, 19 iyun 2013-cü il tarixində tətil üçün olduğu Roma, İtaliyada keçirdiyi ürək tutması nəticəsində 51 yaşında dünyasını dəyişib.