Joe Pesci

Joseph Frank Pesci 9 fevral 1943-cü ildə ABŞ-ın Nyu-Cersi ştatının Nyuark şəhərində dünyaya gəlib. İtalyan əsilli fəhlə sinfinə mənsub bir ailənin övladı olan Pesci, aktyorluq və musiqiyə çox erkən yaşlarda maraq göstərməyə başladı. Hələ beş yaşı olanda Nyu-Yorkdakı teatr tamaşalarında səhnəyə çıxıb, on yaşına çatanda isə artıq müntəzəm olaraq televiziya proqramlarında yer alırdı. Gəncliyində musiqiyə yönələrək "Joe Ritchie" adı ilə bir albom çıxarıb, müxtəlif qruplarda gitara çalıb və komediya klublarında stend-ap çıxışları edib. Kino karyerasına aşağı büdcəli müstəqil cinayət filmi olan "The Death Collector" (1976) ilə addım atıb. Bu filmdəki performansı usta aktyor Robert De Nironun diqqətini çəkib və De Niro onu rejissor Martin Skorseze ilə tanış edib. Bu mühüm görüş Pescinin karyerasını həmişəlik dəyişəcək "Qızğın Boğa" (Raging Bull) (1980) filmində boksçu Ceyk LaMottanın qardaşı və meneceri Coi LaMotta obrazını canlandırmasını təmin etdi. Göstərdiyi bu fövqəladə performansla "Ən yaxşı ikinci plan aktyoru" nominasiyasında ilk Akademiya Mükafatı (Oskar) namizədliyini və BAFTA mükafatını qazandı. 1980-ci illərdə "Bir zamanlar Amerikada" (Once Upon a Time in America) (1984) kimi ekran işlərində rol alsa da, əsl qızıl dövrünü 1990-cı illərdə yaşadı. Martin Skorseze ilə yenidən bir araya gəldiyi mafiya şedevri "Sıxı dostlar" (Goodfellas) (1990) filmindəki gözlənilməz, psixopat və təhlükəli qanqster Tommi DeVito rolu ilə kino tarixinə düşdü və bu dəfə "Ən yaxşı ikinci plan aktyoru" nominasiyasında Oskar mükafatını qazandı. Yalnız sərt mafiya rolları ilə məhdudlaşmayan aktyor, elə həmin il əfsanəvi ailə komediyası "Evdə tək" (Home Alone) (1990) və onun davamı olan "Evdə tək 2" (Home Alone 2: Lost in New York) (1992) filmlərindəki axmaq oğru Harri Laym rolu ilə milyonların sevgisini qazandı. "Əmioğlum Vinni" (My Cousin Vinny) (1992) filmindəki komediya performansı böyük təriflər toplayarkən, "Cəhənnəm silahı" (Lethal Weapon) seriyasına Leo Getz obrazı ilə daxil olaraq istedadının sərhədlərini genişləndirdi. Skorseze və De Niro ilə olan əfsanəvi əməkdaşlığını Las-Veqasın qaranlıq üzündən bəhs edən "Kazino" (Casino) (1995) filmindəki amansız mafiya üzvü Niki Santoro rolu ilə zirvədə saxlamağı bacardı. 1999-cu ildə musiqiyə köklənmək və şəxsi həyatına vaxt ayırmaq məqsədilə aktyorluqdan təqaüdə çıxdığını elan etdi. Bu qərardan sonra uzun illər boyu çəkiliş meydançalarından uzaq qalaraq yalnız bir neçə xüsusi layihədə göründü. Lakin əfsanəvi rejissor Martin Skorsezenin uzun sürən inandırma cəhdləri nəticəsində "İrlandiyalı" (The Irishman) (2019) filmi ilə möhtəşəm bir dönüş etdi. Bu filmdə canlandırdığı sakit, təmkinli və müdrik mafiya atası Rassel Bufalino rolu ilə vərdiş etdiyimizdən çox fərqli, daha yetkin bir performans sərgiləyərək karyerasında üçüncü dəfə Oskara namizəd göstərildi. Son olaraq komediya serialı "Bupkis"də (2023) yer alan usta aktyor; həm əsəb pozacaq dərəcədə qorxuducu, həm də inanılmaz dərəcədə gülməli obrazları eyni ustalıqla canlandıra bilən misilsiz bir istedad kimi kino tarixindəki hörmətli yerini qoruyub saxlayır.