Tom Wilkinson

Thomas Geoffrey Wilkinson 5 fevral 1948-ci ildə İngiltərənin Qərbi Yorkşir qraflığının Lids şəhərində dünyaya gəlib. Fermer oğlu olan Wilkinson uşaqlıq illərinin bir hissəsini ailəsi ilə birlikdə köçdüyü Kanadada keçirib, lakin sonradan İngiltərəyə qayıdaraq Kornuolda pub işlədən ailəsinə qoşulub. Kent Universitetində İngilis və Amerika ədəbiyyatı üzrə təhsil alarkən teatra maraq göstərməyə başlayıb və ardınca nüfuzlu Kral Dramatik İncəsənət Akademiyasında (RADA) aktyorluq təhsili alıb. Karyerasına 1970-ci illərin ortalarında televiziya serialları ilə başlayan Wilkinson ilk ciddi uğurunu BBC-nin "Martin Chuzzlewit" (1994) serialındakı Seth Pecksniff rolu ilə qazanıb. Kino dünyasındakı əsl böyük sıçrayışı isə işsiz qalan bir qrup polad zavodu işçisinin striptiz qrupu yaratmasından bəhs edən və dünya miqyasında fenomenə çevrilən "Anadan Doğma" (The Full Monty) (1997) filmi ilə baş verib. Bu filmdəki Gerald Cooper rolu ona "Ən yaxşı ikinci plan aktyoru" nominasiyasında BAFTA mükafatı qazandırıb və beynəlxalq şöhrətə qapı açıb. Karakter rollarındakı ustalığı və çoxşaxəliliyi sayəsində həm İngiltərənin tarixi filmlərində, həm də böyük büdcəli Hollivud layihələrində arzulanan bir ismə çevrilib. "Aşıq Şekspir" (Shakespeare in Love) (1998) və "Bitirim İkili" (Rush Hour) (1998) kimi populyar filmlərdə rol aldıqdan sonra Todd Fieldin rejissoru olduğu müstəqil dram "Yataq otağında" (In the Bedroom) (2001) filmindəki yaslı ata rolu ilə karyerasının zirvəsinə çatıb və "Ən yaxşı aktyor" nominasiyasında Akademiya mükafatına (Oskar) namizəd göstərilib. Wilkinson "Sil başdan" (Eternal Sunshine of the Spotless Mind) (2004) filmində yaddaş silmə əməliyyatını həyata keçirən həkimi, Christopher Nolanın "Betmen başlayır" (Batman Begins) (2005) filmində isə mafiya başçısı Carmine Falconeni canlandıraraq müxtəlif janrlardakı uğurunu davam etdirib. Hüquqi triller janrındakı "Avukat" (Michael Clayton) (2007) filmindəki Arthur Edens performansı ona "Ən yaxşı ikinci plan aktyoru" nominasiyasında ikinci Oskar namizədliyini gətirib. Televiziya sahəsində isə HBO-nun "John Adams" (2008) mini-serialındakı Benjamin Franklin rolu ilə "Qızıl Qlobus" və "Emmi" mükafatlarına layiq görülüb. Karyerasının sonrakı dövrlərində "Həyatımın tətili" (The Best Exotic Marigold Hotel) (2011), Wes Andersonun "Böyük Budapeşt oteli" (The Grand Budapest Hotel) (2014) və Martin Luther King Jr.-ın mübarizəsindən bəhs edən "Azadlıq yürüşü" (Selma) (2014) kimi mühüm layihələrdə rol alıb. Son olaraq, ikonik rolunu yenidən canlandırdığı "The Full Monty" (2023) serialı ilə ekranlara vida edib. Ustad aktyor 30 dekabr 2023-cü ildə Londondakı evində qəfil ürək dayanması nəticəsində 75 yaşında dünyasını dəyişib.