Matt Damon

Matthew Paige Damon 8 oktyabr 1970-ci ildə Cambridge, Massachusetts-də ziyalı bir ailədə dünyaya gəlib. Atası birja brokeri, anası isə erkən uşaqlıq təhsili üzrə professor idi. Uşaqlığını gələcəkdə Hollywood-da birlikdə böyük uğurlara imza atacağı yaxın dostu Ben Affleck ilə eyni məhəllədə keçirib. Nüfuzlu Harvard Universitetində ingilis dili təhsili almağa başlasa da, aktyorluq karyerasına olan güclü arzusu səbəbindən "Geronimo: Bir Amerikan Əfsanəsi" (Geronimo: An American Legend, 1993) filmindəki rolu qazandıqdan sonra məzuniyyətini gözləmədən universiteti tərk edib. Karyerasının əvvəllərində "Mystic Pizza" (1988) kimi filmlərdə çox qısa rollar aldıqdan sonra, "Məktəb Bağları" (School Ties, 1992) və xüsusilə "Odlu Cəsarət" (Courage Under Fire, 1996) filmlərindəki çıxışları ilə yavaş-yavaş diqqət çəkməyə başlayıb. Matt Damonun karyerasını və Hollywood-dakı taleyini dəyişən layihə Ben Affleck ilə birlikdə qələmə aldıqları "Can Dostum" (Good Will Hunting, 1997) filmi oldu. Film həm tənqidçilərdən tam qiymət aldı, həm də kassada böyük uğur qazandı. İkili bu filmlə "Ən yaxşı orijinal ssenari" nominasiyasında Akademiya Mükafatı və "Qızıl Qlobus" qazanarkən, Damon eyni zamanda baş roldakı çıxışı ilə "Ən yaxşı kişi aktyor" nominasiyasında "Oskar"a namizəd göstərildi. Bu fövqəladə uğur Damonu bir anda sektorun ən çox danışılan və axtarılan gənc ulduzlarından birinə çevirdi. Həmin il Francis Ford Coppola-nın rejissoru olduğu John Grisham uyğunlaşdırması "Yağışçı" (The Rainmaker) filmində də baş rolu oynayaraq yüksəlişini davam etdirdi. "Can Dostum"dan sonra Damon A sinfi bir Hollywood ulduzu kimi mövqeyini möhkəmləndirdi. Steven Spielberg-in imzasını daşıyan müharibə dramı "Sıravi Rayanı xilas etməli" (Saving Private Ryan, 1998) və Anthony Minghella-nın triller filmi "İstedadlı cənab Ripli" (The Talented Mr. Ripley, 1999) kimi mühüm ekran işlərində rol aldı (Ripli ilə bir daha "Qızıl Qlobus"a namizəd oldu). 2000-ci illər ona iki ikonik seriya obrazı gətirdi: Doug Liman-ın rejissoru olduğu "Keçmişi olmayan adam" (The Bourne Identity, 2002) ilə başlayan və müasir döyüş filmləri janrına təsir edən "Jason Bourne" seriyası və Steven Soderbergh-in rejissoru olduğu, ulduzlarla dolu heyəti ilə diqqət çəkən "Ocean's Eleven" (2001) ilə başlayan populyar soyğun filmləri seriyası. Bu seriyalar Damonun həm döyüş filmləri ulduzu kimliyini möhkəmləndirdi, həm də kassa uğurunu təmin etdi. Karyerası boyu Martin Scorsese ("Köstəbək", 2006), Clint Eastwood ("Yenilməz", 2009 – "Ən yaxşı ikinci plan kişi aktyoru" nominasiyasında Oskar namizədliyi), Coen Qardaşlar ("İz dalınca", 2010) və Ridley Scott ("Marslı", 2015 – "Ən yaxşı kişi aktyor" nominasiyasında "Qızıl Qlobus" mükafatı və Oskar namizədliyi) kimi kinonun nəhəng rejissorları ilə işləmək fürsəti tapdı. Son dövrlərdə "Asfaltın kralları" (Ford v Ferrari, 2019) filmindəki Carroll Shelby rolu və Christopher Nolan-ın rejissoru olduğu, böyük səs gətirən "Oppenheimer" (2023) filmindəki Leslie Groves obrazı kimi çıxışları ilə də adından söz etdirdi. Matt Damon canlandırdığı rollardakı müxtəliflik, həm dramatik dərinlik təqdim edə bilən, həm də döyüş səhnələrində inandırıcı ola bilən istedadı və adətən canlandırdığı "yaxşı adam" obrazları ilə tamaşaçıların və tənqidçilərin rəğbətini qazanmış bir isimdir.